Berlinale’de Türk sinemasına çifte gurur: İlker Çatak “Sarı Zarflar” ile Altın Ayı’yı kazanırken, Emin Alper “Kurtuluş” filmiyle Büyük Jüri Ödülü’nün sahibi oldu

Berlin’de düzenlenen Berlin International Film Festival (Berlinale) bu yıl Türk sineması adına tarihi bir tablo ortaya çıkardı. Festivalin en büyük ödülü Altın Ayı, yönetmen İlker Çatak’ın “Sarı Zarflar” filmiyle gelirken; Emin Alperimzalı yapım ise Silver Bear Büyük Jüri Ödülü’ne layık görüldü. Aynı yıl iki Türkiyeli yönetmenin ana yarışmada ödül alması, Berlinale tarihinde nadir görülen bir başarı olarak kayda geçti.

Jüri Başkanı Wim Wenders, İlker Çatak’ın yönettiği, Özgü Namal ve Tansu Biçer’in başrollerini paylaştığı Alman-Türk ortak yapımı “Sarı Zarfla”’ın Altın Ayı kazandığını şu ifadelerle anons etti: 

“Sarı Zarflar”için  totaliter bir siyasal atmosferin içinde giderek sıkışan bir ailenin hikâyesi üzerinden günümüz Avrupa’sına dair güçlü bir politik alegori kuruyor. Jüri değerlendirmesinde, filmin “totalitarizmin politik dili ile sinemanın empatik dili arasındaki karşıtlığı net biçimde ortaya koyduğu”, anlatının “düdüklü tencereyi andıran bir siyasi atmosfer” içinde ilerlediği ve “derinin altına işleyen bir etki yarattığı” vurgulandı.

Altın Ayı’yı almak üzere sahneye çıkan İlker Çatak, “Aslında politik bir metin hazırlamıştım. Ama bunu okumamaya karar verdim. Çünkü burada zaten pek çok insan çok akıllıca şeyler söyledi. Filmler konuşsun istiyorum. Bu filmin sorduğu politik sorular zaten kendi diliyle orada.” Dedi. 

Çatak sözlerini şöyle sürdürdü: “Sahneyi, bu filmi birlikte yaptığım harika insanlara bırakmak istiyorum. Bu ödülün gerçek kahramanları onlar. Bir filmi tek başına yapmıyorsunuz. Bu bir kolektif emek. Bu ödül onların.”

Gecenin en duygusal anı ise ödülün adandığı isimle yaşandı. Yönetmen, yaklaşık 20 yıl önce Berlinale’de filmlerini izlediği ve kendisini Türk sinemasına yönlendiren yönetmen Seyfi Teoman’ı anarak şunları söyledi:

“Genç bir sinema öğrencisiyken burada Seyfi Teoman’ın filmlerini izledim. O beni Türk ortak yapımcılarla tanıştırdı. İstanbul’da çektiğim kısa filmimi izledi ve bana inandı. Eğer bugün burada olsaydı, gülümsüyor olurdu. Bu Altın Ayı’yı ona adıyorum.”

Emin Alper: “Yalnız Değilsiniz”

Festivalin ikinci büyük ödülü ise Emin Alper’in oldu. Emin Alper’in Kurtuluş (Salvation)76. Berlin Uluslararası Film Festivali’ndek Silver Bear Büyük Jüri Ödülü’ne layık görüldü.

Sahneye çıkan Alper konuşmasına şu sözlerle başladı:“En yıkıcı yalnızlık, acı çekerken yaşanan yalnızlıktır.”

Hakların adım adım kaybedildiği, insanların insan yerine konulmadığı koşullarda yaşanan dışlanmışlık duygusuna dikkat çeken yönetmen şöyle devam etti: “Böyle zamanlarda yapabileceğimiz en az şey, sessizliği bozmak ve insanların yalnız olmadığını hatırlatmaktır.”

Konuşmasının sonunda ise şu mesajı verdi: Gazze’deki Filistinlilere, İran’da baskı altında yaşayanlara ve Ortadoğu’da hak mücadelesi veren Kürtlere sesleniyorum: Yalnız değilsiniz.”

“Türkiye’de tutuklu bulunan Tayfun Kahraman, Çidem Mater, Can Atalay, Osman Kavala, Selahattin Demirtaş ve Ekrem İmamoğlu’nun isimlerini de tek tek anan Alper sözlerini şu cümlelerle tamamladı:“Yalnız değilsiniz. Biz yalnız değiliz. Yalnız olmayacağız. Emin Alper’in sözleri salonda uzun süre alkış yükseldi.

Berlinale, tarihsel olarak politik duruşu güçlü bir festival olarak biliniyor. 76. edisyon, demokrasi, baskı rejimleri ve insan hakları temalarını işleyen yapımları öne çıkararak bu çizgiyi sürdürdü.

Altın Ayı ve Büyük Jüri Ödülü’nün aynı yıl iki Türkiyeli yönetmene gitmesi, yalnızca bireysel bir zafer değil; Türk Sinemasının uluslararası alandaki estetik ve politik etkisinin de güçlü bir göstergesi oldu.

Berlin’deki bu gece, sinemanın yalnızca bir sanat değil, aynı zamanda bir söz alma ve tanıklık alanı olduğunu bir kez daha hatırlattı.

 

76. Berlinale’de Diğer Ana Ödüller

Bu yıl jüri başkanlığını Alman sinemasının önemli isimlerinden Wim Wenders üstlendi. Ana yarışmada dağıtılan ödüller şöyle:

•    Silver Bear – Jüri Ödülü: Queen at Sea – Lance Hammer

•    Silver Bear – En İyi Yönetmen: Grant Gee – Everybody Digs Bill Evans

•    Silver Bear – En İyi Başrol Performansı: Sandra Hüller – Rose

•    Silver Bear – En İyi Yardımcı Performans: Tom Courtenay ve Anna Calder-Marshall – Queen at Sea

•    Silver Bear – En İyi Senaryo: Geneviève Dulude-de Celles – Nina Roza

•    Silver Bear – Üstün Sanatsal Katkı: Yo (Love Is a Rebellious Bird) – Anna Fitch & Banker White

•    Berlinale Belgesel Ödülü: If Pigeons Turned to Gold – Pepa Lubojacki

•    GWFF En İyi İlk Film Ödülü: Chronicles From the Siege – Abdallah Alkhatib

•    Altın Ayı – En İyi Kısa Film: Someday a Child – Marie-Rose Osta